door Koos Jaspers

De heilige met de zaag

In het christendom waren de grote helden vooral die lieden die voor hun geloof hun leven hadden geofferd, vaak na meer of minder verschrikkelijke mishandelingen. Vandaar de naam martelaren, en die lieden gingen na hun dood uiteraard rechtstreeks naar de heiligen in de hemel. Wilde men dus een heilige martelaar afbeelden, als schilderij of standbeeld, was het van belang ook de aard van de tortuur weer te geven. En zo is het gekomen, dat men martelaren op een afbeelding vaak kan herkennen aan het attribuut waarmee ze zijn omgebracht. Naast de palmtak, het universele martelaarsymbool, zien we St.Andreas met een diagonaal kruis, St.Agatha met een tang, St.Sebastianus met pijlen, St.Stefanus met stenen, St.Lucia met zwaard en/of ogen, St.Anastasia met een rad, enz

Tegenwoordig vinden we dat vreemd : de vermoorde held John F.Kennedy beelden we immers zelden af met een telescoopgeweer. Nouja, die was wel katholiek maar niet bijster gelovig en beslist niet kuis − zal wel nooit heilig verklaard worden...

Hoe groot het offer geweest was, kon eenvoudig afgelezen worden aan de barbaarsheid van de marteling. Godvruchtige kunstenaars lieten daarbij hun fantasie nogal eens de vrije loop ! Dat is goed te zien aan een paar plaatjes van de heilige die door een zaag aan zijn heldhaftige einde kwam.

Maar wie was nu deze 'heilige met de zaag'?