De heilige met de zaag
In het christendom waren de grote helden vooral mensen die voor hun geloof hun leven hadden geofferd, vaak na meer of minder ver­schrik­kelijke mishandelingen. Vandaar de naam martelaren, en die lieden gingen na hun dood uiteraard rechtstreeks naar de heiligen in de hemel. Wilde men dus een heilige martelaar afbeelden, als schilderij of standbeeld, was het van belang ook de aard van de tortuur weer te geven.
Zo is het gekomen, dat men afge­beelde martelaren vaak kan her­ken­nen aan een attribuut, zijnde het werktuig waarmee ze zijn omge­bracht. Naast de palmtak, het univer­sele marte­laar­symbool, zien we een diagonaal kruis bij St.Andreas, een tang bij St.Agatha, pijlen bij St.Sebastianus, stenen bij St.Stefanus, een zwaard en/of ogen bij St.Lucia, een rad bij St.Catharina, een katrol bij St.Erasmus, een strop bij St.Godefridus, enz.

Tegenwoordig vinden we dat vreemd : de vermoorde volksheld John F.Kennedy beelden we immers zelden af met een tele­scoop­geweer. Nouja, die was wel katholiek maar niet bijster gelovig en al helemaal niet kuis − zal dus wel nooit heilig verklaard worden...
Hoe groot het offer geweest was, kon eenvoudig afgelezen worden aan de barbaars­heid van de marteling. God­vruchtige kunste­naars lieten daarbij hun fantasie nogal eens de vrije loop ! Dat is goed te zien aan een paar plaatjes van de heilige die door een zaag aan zijn held­haftige einde kwam.

Maar wie was nu deze 'heilige met de zaag'?


Niccolo Pomarancio [Afb.Info]


Lucas Cranach Sr [Afb.Info]